Diyetisyen Mahsun Fırat Demir – Kortizolden Bağışıklığa Sonbaharda Beslenme Stratejileri

Kortizolden Bağışıklığa Sonbaharda Beslenme Stratejileri

Yaz mevsiminin ardından sonbahara girerken, homeostazis ( bedensel iç denge ) sürecinde vücudumuzun yeniden dengeye kavuşması kritik öneme sahiptir. Hızla değişen sıcaklık ve nem düzeyleri, immün sistem üzerinde baskı yaratır bu da enfeksiyonlara yatkınlığı artırabilir.

Son dönemde yapılan çalışmalar, özellikle şehirlerde yaşayan bireylerin, yeşil alan eksikliği nedeniyle termoregülasyon ( vücudun ısı dengesi) süreçlerinde zorlandığını göstermektedir (Zhao et al., Environmental Research, 2023). Bu nedenle sonbaharda düzenli açık hava yürüyüşleri ve doğa ile temas, hem kardiyovasküler adaptasyonu hem de psikolojik iyilik halini destekler.

Ayrıca, yüksek yaz sıcaklıklarına maruz kalmış bireylerde kortizol düzeylerinde dalgalanmalar gözlenmiş bu da kaygı artışı ve uyku bozukluklarıyla ilişkilendirilmiştir (Smith et al., Frontiers in Psychiatry, 2024). Sonbahar döneminde sirkadiyen ritimi düzenleyen uyku hijyeni, zihinsel dayanıklılık için önem taşır.

Toplumsal ölçekte ise, Dayton (ABD) örneğinde görüldüğü gibi, resilience (dayanıklılık) kavramı yalnızca bireysel değil, aynı zamanda kamusal bir strateji haline gelmelidir (Sustainability Journal, 2023).

Sonuç olarak mevsim geçişlerinde dengeli beslenme, bağışıklık sistemini destekleyici vitamin-mineral alımı, uyku düzeni ve düzenli egzersiz hem somatik hem de psikososyal uyumu kolaylaştırır. Böylece yazın yükünü geride bırakıp, sonbaharı sağlıkla karşılamak mümkün olur.