1 Ekmeğe 100 Lira Verir Misiniz?

Giffen malıysa mümkün. Ay Ceyla ne diyorsun Allah aşkına, elimizde bir ekmek kaldı zaten, o da 100 lira olmasın artık, halimiz ortada diye yükseldiniz şimdi. Sakin olun rica ediyorum, bende tam içinde bulunduğumuz durumun sebebini izah etmeye çalışıyorum.

Öncelikle nedir bu Giffen malı? Standart ekonomik ve tüketici talep teorisine meydan okuyan, düşük gelirli, lüks olmayan bir üründür diyor uzmanlar. Birazdan daha net anlayacaksınız ne olduğunu; Giffen mallarına olan talep, fiyat yükseldiğinde artıp fiyat düştüğünde düşüyormuş. Bir ürün, yalnızca belirli koşullar yerine getirildiğinde Giffen malı olabiliyormuş. Ürün, sınırlı sayıda ikamesi olan gıda yani temel bir ürün olmak zorundaymış; pirinç, tuz, patates ve ekmek, Giffen malıymış. Sıkı durun en çarpıcı özelliği yazıyorum, elbette bu malı alan kişiler, temel ürünü daha kaliteli ürünlerle değiştirmeyi göze alamayacak kadar fakir olmalıymışlar. Paradoksu biraz daha görünür hâle getirelim, misal; et fiyatları yükselince ne yaptık? Ona ayırdığımız bütçeyi daha uygun maliyetli gıda ürünlerine harcamaya başladık. Bunun sonucunda arz ve talep dengesi değişti. Sonrasında da temel gıda ürünlerinde de fiyat artışı meydana geldi değil mi? Uzmanlara göre bu da bizim Giffen Paradoksu’na yakalanmamıza neden oldu. Daraldık mı biraz, az sabır lütfen.
Çok daha düşük gelirli aileler, birkaç malzeme alıp basit bir yemek ve ekmek ile günü geçirebiliyorken, sebze fiyatlarındaki artış ile birlikte bu da pek mümkün olmamaya başladı. Sonuç? Bir çok kişinin temel besin maddesi, en ucuz maliyetli olan ve karın doyuran ekmek haline geldi. Dolayısıyla ekmeğe talep arttıkça ekmek de daha fazla zamlanmaya başladı. Sebep Giffen Paradoksu. Gördünüz mü ekmeğe gelen zammın eksik yönetimle, ekonomi bilmezlikle, dolarda ki artışla, kötü gidişatla alakası yok. Nereden çıkarıyorsunuz bunları!