Ege Üniversitesi Tabiat Tarihçesi Uygulama ve Araştırma Merkezi

Kuruluş ve Tarihçesi

Ege Üniversitesi Fen Fakültesıne bağlı bir “Tabiat Tarihi Müzesi ” kurulması düşüncesi ikk kez 1963 yılında ortaya atımışmış ve 1967 yılında yaşama geçirılmıştir.

Müze 1973 yılında Cumhuriyetin 50.yıl kutlama programları çelçevesınde şu an bulunduğu binada diğa tarihi ve doğa ile ilgili objeleri ilk kez topluma sunmuştur. Müze E.Ü Senato’sunun 22.10.1991 gün ve 11/7 sayılı kararı ile Rektörlüğe ‘Tabiat Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi ‘ olarak bağlanmıştır. Merkez yapısında yeralan ‘Tabiat Tarihi Müzesi ‘ Türkiye’deki Üniversiteler içinde tek Tabiat Tarihi Müzesi’dir.

Müze , Dünya’da birçok Üniversite Müzesinin üye olduğu kısa adı UMAC (University) Museum & Collektion) olan kuruluşa Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’inden sonra üye olan ikinci müzedir.

Tabiat Tarihi Müzeleri ; geçmişi günümüze bağlayan ve geleceğe ışık tutan , doğa tarihi ve doğa araştırmaları yanısıra gençlerin ve yetişkinlerin eğitiminde de çok önemli bir yeri olan akademik kuruluşlardır. Bilim adamları , doğayı gerçekleriyle topluma tanıtmak için Tabiat Tarihi Müzelerini kurmuşlardır.Tabiat Tarihi Müzeleri, gelişmiş ülkelerin bilimsel ve kültürel simgelerinden biridir ve sayıları toplumların gelişmişlik derecesiyle örtüşmektedir.Tabiat Tarihi Müzelerinde , evrenin ve yaşamın evrimi , belgelerle geçmişten günümüze sistematik ve evrimsel bir düzen içinde sergilenmektedir.Bir anlamda ,doğa toplumun ayağına getirilmiştir.Türkiye , olişumundan günümüze kadar geçirmiş olduğu jeodinamik evrime ait jeolojik ve paleontolojik bulguları yoğun bir şekilde içeren ender ülkelerden birisidir.Bunun yanısıra , jeolojik devirlerden günümüze , Avrupa , Asya , ve Afrika kıtaları arkasındaki kavşak konumu canlıların göçlerine sahne olmuş ve bu nedenle de biyolojik zenginliğimiz artmıştır. Bu zenginlikleri korumak ,değerlendirmek,saklamak ve gelecek nesillere aktarmak Tabiat Tarihi Müzeleri’nin misyonu arasındadır.

Araştırma Merkezinin iki kat üzerinde ve yaklaşık 2500 m lik bir alanda bir alanda yerleşim göstermektedir..Merkezi yapısında yeralan , Müzenin sergi galerilerinde , ülkemizin birçok yörelerinden jeolojik , paleontolojik ve biyolojik çalışmalar sonucu toplanmış olan fosiller , kayalar, mineraller ve günümüzde yaşayan canlılara ait objeler belirli bir sistematik ve evrimsel düzen içerisinde sergilenmektedir. Merkez elemanları tarafından sunulan konferanslar , birçok doğa olaylarını ( kıtaların ve okyanusların oluşması , depremler ve volkanlar gibi ) ve canlıların evrimini topluma daha yakından tanitılmaktadır. Bu etkinlikler , toplumu őzellikle , ilköğretim ve lise öğrencilerini çevresindeki doğa olayları hakkında bilgilendirmeyi , doğayı sevmeyi , korumayı ve onun bir parçası olduğumuz bilincini aşılamayı amaçlamaktadır.Bu işlevleri yanısıra Araştırma Merkezi, Fen Bilimlerine bağlı multidisipliner Yüksek Lisans eğitiminin yapıldığı , üniversite öğrencilerinin (Biyoloji ,Jeoloji Bölümleri gibi ) ders ve uygulamalarının görsel olarak interaktif bir şekilde yapıldığı , ayrıca yerli ve yabancı araştırmacılarla karşılıklı işbirliğine açık bilimsel çalışmaların yapıldığı , bir araştırma kurumudur.

Müzedeki örneklerin bir kısmı müze laboratuvarındaki dolaplarda karşılaştırma materyali olarak korunmaktadır.(yaklaşık 4500 örnek) .Müze Galerileri ve içerikleri ile ilgili kısa bilgiler.Paleontolji Galerisi ( 1400 Obje ) : Galeride ,Türkiye’nin birçok bölgesinden (ör, Ankara , Çanakkale ,Muğla ve Denizli) paleontolojik yüzey çalişmaları sonucu bulunmuş olan Neojen yaşlı ( 24 _2 milyon yıl öncesi) memeli fosiller ( ör, Filler, Gergedanlar, Atlar ve Zürafalar) ; Kambiriyenden ( 542 mılyon yıl öncesi ) Pleistosen’e ( 2 milyon yıl öncesi) kadar tüm devirlere ait omurgasız fosiller ve 350 milyon yıl öncesine ait Zonguldak’ta bulunmuş bitki fosilleri sistematik ve evrimsel bir düzende sergilenmektedir.Ayrıca ,galeride , Kula volkanizmasınin son evresinde ( günümüzden yaklaşık 25 000 yıl öncesine ait ) bazaltik tüfler üzerinde oluşmuş insan ayak izi ve Kahramanmaraş’ta yaklaşık 3500 yıl önce yaşamış bir Maraş filinin iskeleti yaratmaktadır.

Giriş Galerisi (500 Obje ) : Galeride , çeşitli mineraller (ör,dev boyutlarda kristalleşmiş Kuvars ,Ametis ve Kolemanit) , günümüzde Hint ve Pasifik Okyanuslarında yaşayan omurgasız hayvanlara ait örnekler ( ör, Yumuşakçalar ve Derisi dikenliler ) jeolojik devirlere ait omurgasız fosiller ; yaklaşık 7 milyon yıl önce Muğla .Çanakkale ve Karaburun yörelerinde yaşamış memelilere ait fosiller , 10 milyon yıl önce Çorlu’da yaşamış gergedanlar ve Ųşak’ta yaşamış olan kılıç dişli kediye ait fosil kafatasları sergilenmektedir.Ayrıca , bu galeride Tabiat Tarihi Müzelerinin olmazsa olmazlarından biri olan ,67 milyon yıl önce Amerika’da yaşamış olan Tyrannosourus rex ( kral dinazor ) iskeketi , eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlarımızdan rahmetli Ahmet PIRİŞTİNA sponsorluğunda heykeltraşlara orjinal boyutunda ( 12 m uzunluk ,5 m yükseklik ) yaptirılmış ve 2003 yılından itibaren sergilenmeye başlamıştır.Kayaç ve Mineraller Galerisi ( 1000 Obje ) : Magmatik, Tortul ve Metamorfik kayalarına ait örnekler, oluşum kökenlerine göre , çeşitli açıklayıcı posterlerle birlikte sergilenmeştir.Önemli minerallere ait örnekler ( ör, Silikatlar , Karbinatlar, Oksitler , Hidroksitler ve Sülfürler) ; Endüstriyel hammaddeler ; Metalik madenler ; Metalik maddeler ; ekonomik değeri ve günlük yaşamda kulanım yeri olan kayalar ve mineraller ( ör, mermer,perlit, kömür, ve bor mineralleri) belirli bir sistematik düzenle sergilenmiştir.Ayrıca , volkanizmayı açıklayıcı volkan maketli ses ve duman efektiyle galerinin en ilginç örneğini oluşturmaktadır.

Genel Zooloji Galerisi ( 800 obje ) : Galeride, günümüzde yaşayan ceşitli omurgasız hayvanlar ve omurgalı hayvanlardan, deniz balıkları , tatlısu balıkları , sürüngenler ve memelilere ait zengin koleksiyonlar sergilenmektedir. Böcekler ve kelebeklere ait örnekler çeşitli posterlerle açıklayıcı olarak ziyaretçilere sunulmuştur. Ayrıca Selçuk’da 1950’li yıllarda avlanmış olan ve nesli tükenmekte olan doldurulmuş iki Anadolu panteri yeralmaktadır.

Evrim ve Karşılaştırmalı Anatomi ( Osteoloji) Galerisi (120 obje ) : Galeride günümüzde yaşayan canlılara ait ( ör , maymun, keçi , at, domuz, tilki , porsuk , kanguru , devekuşu ve yılan ) iskeletleri sergilenmektedir. Bu örneklerin Büyük bir kısmı İzmir Fuar Hayvanat Bahçesi tarafından bağışlanmıştır. Galeride , ayrıca Roma dönemıne ait Uşak’da bulunmuş olan bir insan iskeleti ve 1972 yılında Ceyhan nehri deltasında karaya vurmuş 12 metre uzunluğunda kaşalot balina iskeletini görmek mümkündür. Muzede sergilenen örneklerin bir kısmı bağış olup , etiketler bağışlayan kişi veya kurumların isimleriyle beraber yazılmaktadır. Kuruluşundan beri ziyaretçi sayısının her geçen gün sürekli artması , toplumun Müzeye olan sevgi ve ilgisini göstermektedir.Gelecek nesillere aktarabileceğimiz bu kültür ve eğitim merkezinin gelişimi , çağdaş ve uluslararası standartlara kavuşması eğitıme ve kültüre duyarlı olanların katkılarıyla sağlanabilir.

Müze ziyaret gün ve saatleri

Toplu Okul Gezileri : Randevu alarak yapılmaktadır.

Müze Giriş Saatleri : Hafta içi her gün 09.00 _11:00 , 13.00 _ 16.00 saatleri arası .

Hafta sonları ve tatil günlerinde Müze kapalıdır.

Müze ziyareti ücretlidir.

Adres : Ege Üniversitesi Kampüsü Tabiat Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi 35100/ Bornova _ İZMİR

Müze irtibat telefonu: 0 232 388 26 01

Araştırmacı Yazar Gezgin Nuri Özmut

Ege Üniversitesi Tabiat Tarihi Müzesi Uygulama ve Araşırma Merkezi Müdürü Tümer Tansu Kaya hanım’a teşekkür ederim.

Ege Üniversitesi Tabiat Tarihi Müzesi Uygulama ve Araşırma Merkezi görevlisi Şef Volkan Algın bey’e teşekkür ederim.