Erzurum Kongresi; 102. yaşında…

– Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez.

– Her türlü yabancı işgaline ve müdahalesine millet birlikte karşı koyacaktır.

– Milli iradeyi egemen kılmak esastır.

– Manda ve Himaye kabul edilemez.

Bu kongre, kararları itibarıyla tam bir Kuva-yı Milliye ruhunu yansıtır. Dik başlı bir belgedir, dik ve kararlı duruş vardır. Kararları kesindir. Erzurum Kongresi tutanaklarını okumadıysan mutlaka okumalısın.

O karanlık dönemlerde Türk’ e kimin ışık olduğunu daha iyi anlarsın. Şimdi kararlara bakalım: Manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi Sivas’ a kalıyor ama burada da reddedilmiş. İstanbul’ da zavallı aydınlar(!) “Kimin manda ve himayesini kabul etmeliyiz!” diye tartışıyorlar, unutmayalım.

Sonrasında milli sınırlar içindeki vatanın bölünmez bir bütün olduğu söyleniyor. O dönemde milli sınır var mı? Milli kelimesi kullanılabiliyor mu? Vatan var mı? Sakın ola o toprak parçası, padişahın mülkü olmasın. Kuva-yı Milliye’ yi etkin kılarak düşmana direnileceği söyleniyor.

Düşmana padişah ve ordusunun karşı koyması beklenirken bu görevi halk bizzat eline almış; anlaşılacağı gibi artık yönetim, İstanbul’ da değil Anadolu’ dadır. Bu yönetim açık açık söyleniyor zaten, milli iradenin etkin olacağı belirtilmiş.

Milli irade sözü, sanırım, ilk defa bu kongrede geçmiştir. Halkın eline aldığı yönetim için bir hükûmet kurulacağı, bu hükûmetin milli bir kongre tarafından seçileceği belirtiliyor. Zaten tüm amaç, gün gibi ortada!

Temsil Heyeti’ nden söz edilerek hükûmetin ilk şeklinden de bahsediliyor. Görüleceği üzere Erzurum Kongresi’ ne kararları ve toplanma şekli itibarıyla her ne kadar yerel dense de asla yerel bir özelliğe sahip değildir.

Hatta olabildiğince ulusaldır. Tarihi bütün görelim. Neden-sonuç ile birbirine bağlı olaylar silsilesini geçtiği günün koşullarına göre değerlendirelim. Yoksa okuduğunuz, size bir hikaye gibi de gelebilir. O yüzden Türk tarihine baktığınız pencereyi değiştirin!

23 Temmuz-7 Ağustos arasında, vatanın bütünlüğü ve milletin istiklâli için gerçekleştirilen Erzurum Kongresinin Yüzikinci yılında başta Mustafa Kemal Paşa, Rauf Bey ve Kazım Karabekir Paşa olmak üzere Kongre delegelerini ve destek veren Erzurumluları rahmet ve minnetle anıyoruz!

– Ruhları şad mekânları cennet olsun.

Erzurum Kongresi; 102. yaşında, kutlu olsun!