BASİT BİR RAKAM OYUNUNUN BÜYÜK SONUCU!

TÜİK birkez daha şaşırtmadı ve aylık Tüketici Fiyat Endeksini (TÜFE) iki gün gecikmeli bir şekilde, ayak oyunları ile olduğundan eksik açıkladı. Tabii aylık enflasyonun düşük açıklanması, 6 aylık ve yıllık enflasyon oranlarının da düşük açıklanması anlamındadır. Evet enflasyon Türkiye’de son yıllarda genelde eksik açıklanmakla birlikte, özellikle Haziran ve Aralık aylarının enflasyonu gerçek oranın çok altında açıklanıyor. Hatta belirtilen ayların enflasyon oranı çok yüksek değilse, eksi bile açıklanabiliyor. Elbette bu öyle boşuna yapılan bir rakam oyunu değil. Zira bunun altında, milyonlarca emekli, emekli dul ve yetim ile çalışana düşük maaş artışı verme niyeti yatmaktadır. Nitekim herayın 3’ünde, bir önceki ayın enflasyon oranını açıklayan TÜİK, Haziran ayı enflasyon oranını Temmuz ayının 5’inde %1,94 olarak açıkladı. Halbu ki, ekonomist bilim insanlarından oluşan, Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) Haziran ayı enflasyonunu TÜİK”in açıkladığı oranın %1,34 üstünde %3,28 olarak açıkladı. Yani TÜİK, bir kez daha rakam oyunları ile enflasyonu piyasa da ki gerçek oranın altında açıkladı. Bu oyun heray tekrarlanıyor olsa da 2021 Ocak ayından bu yana geçen diğer 5 ay için, elimde net veriler olmadığından, maaş artışlarında baz alınan 6 ayın toplamındaki eksik oranlara dair bir değerlendirme yapma olanağım yok. Ancak, TÜİK’in açıkladığı toplam 6 aylık enflasyın oranına göre, 13,5 milyon emekli, emekli dul ve yetim ile milyonlarca Kamu Çalışanı %8,45 maaş artışı aldı. Halbuki TÜİK, ENAG’ın açıkladığı gerçek Haziran enflasyonunu açıklamış olsaydı, belirttiğim milyonlarca insanın Temmuz ayı maaş artış oranı %9,79 olacaktı. Yanı TÜİK’in açıkladığı oran, ENAG’ın açıkladığı oranın %1,34 altında kaldı. İlk bakışta, zam alan her bir birey için, bu çok büyük bir rakam olarak görülmeyebilir. Ancak milyonlarca insanın toplamına bakıldığında bu oran toplamda milyarlara ulaşmaktadır.

Basit bir hesapla konuyu açıklamaya çalışayım. Evet, yukarıda 13,5 milyon emekli ile emekli dul ve yetim olduğunu açıkladık. Ben hesaplamayı ortalamaya yakın bir rakam üzerinden yapacağım. Örneğin; ortalama emekli maaşını 3.000 tl. Olarak Kabul edelim. 3.000×1,34=40,2 tl. Yani 3.000 tl.maaş alan bir emekli maaşını 40,2 lira eksik alıyor demektir. Bu rakamı 13,5 milyon emekliyle çarptığımızda aylık eksik ödeme toplamı, 13,500.000×40,2=542 700 000 tl. (Beşyüzkırkikimilyonyediyüzbinlira). Sonraki maaş zamları, eksik oranlarla her seferinde biraz daha eriyen maaşlara yansıyacak ve kayıp devam edecektir. Ancak biz sürekli olacak bu kaybını toplamını hesaplama olanağına sahip değiliz. Zira bu kişinin yaşamı boyunca sür git devam eden bir hak kaybıdır. Ancak biz sonraki yıllardaki kayıplara boğulmadan, 6 ay sonra ki artışa kadar, olan kısmını hesaplayalım. 6×542.700.000=3.256.200.000 tl. (Üçmilyarikiyüzellialtımilyonikiyüzbinlira) oluyor. Kuşkusuz ilk bakışta, bu maaş artışı 6 aylık artış gibi gözüküyor. Yani 6 ay sonra emekliler yine artış alacaklardır. Ancak durum bu kadar basit değil. Zira bir daha ki ve daha sonra ki maaş artışları, bu oranda düşük yansıyacak ve emeklilerin maaşları sürgit eksik artırılacaktır.

Kuşkusuz yukarıda da belirttiğim gibi, son birkaç yıldır TÜİK enflasyon oranlarını özellikle de Aralık ve Haziran aylarında eksik açıklamaktadır. Tabii her eksik açıklama, milyonlarca emekli ile emekli dul ve yetimin maaşlarının sürekli eksik artırılmasına yol açmaktadır. İşte bu nedenle emekli maaşları sürekli erimekte ve alım güçleri düşmektedir.

Veli Beysülen