Yemen Kahvesinden Starbucks Kahve’ye

Emekli amcaların Starbucks Kahve’de keyifle oturduklarını görünce, bizim için kahve kültürünün ne denli önemli olduğunu, bir kez daha teyit etmiş olduk. Kahve ocağı, kahve altı, kahve haneye ve son olarak Starbucks’a dönüşen bu kültürün menşeinde kahvenin kırk yıllık hatırı ve onun büyüleyici lezzeti var tabi!

Yemen illerinden gelen bu eşsiz lezzetin yüzyıllar sonra hayatımızın vazgeçilmezi olacağı tahmin bile edilemezdi. Üstelik sıcak soğuk ve aromalı çeşitleriyle! Dost meclislerinden sabah kahvaltılarına ve kız istemelerine varıncaya kadar hayatımızın her alanında! Bu yüzden kırk yıl hatır biçilir kahveye! Dostluklar pekiştirilir, fallar bakılır, anlamlar yüklenir ona!

Peki, kahve Yemen’den mi gelir, yoksa Yemen’e kahve mi gelmiştir, ne dersiniz?

Arapça gahwa kelimesinden gelen kahvenin ilk olarak Etiyopyalı bir çobanın keçilerini otlattığı alanda keşfettiğine dair rivayetler olmasına rağmen kahvenin dünyanın her yerine Yemenden yayıldığını biliyoruz. Yemen sokaklarından buram buram kokan kahvenin kültürümüzün bir parçası haline gelmesi ise yaklaşık olarak on beşinci yüzyıla kadar varıyor. İlk zamanlarda kahvenin büyüleyici lezzeti ulema tarafından sarhoşluk verdiği düşüncesiyle haram sayılmışsa da daha sonra uyanık tuttuğu ve bir miktar alınmasının vücuda fayda sağladığı düşüncesiyle fetva geri alınıyor.

Bu tarihlerden sonra Avrupa’ya yayılan kahvenin Türk kahvesi olarak anılmasında ise pişirilme usulü ve ona atfedilen muhabbet ortamından kaynaklanır. Ayrıca Avrupalının lezzetine hayran kaldığı kahveyi, koloni kahvelerinin ortaya çıkışına kadar kaçak yollar dâhil Osmanlının izniyle temin ettiği biliniyor. Öyle ki 1600’lü yıllarda Avrupa’nın önemli şehirlerinde; Venedik, Paris, Londra ve Viyana’da Türk usulü kahve haneler çoktan açılmıştır bile!

Hiç kuşkusuz mutfaklarımızdan ve dost meclislerimizden asla eksik etmediğimiz kahvenin bir de sağlık açısından önemi var. Nitekim araştırmalara göre kahvenin insanı zinde tutuyor olması ve uyanıklık vermesi gibi bilinen özeliklerinden başka metabolizmayı çalıştırdığı, kalp hastalıklarına ve alzheimere iyi geldiği hatta kansere karşı koruduğu dahi iddia ediliyor.

Öyleyse,

Kahve sevenlere!

Bir yudum kahveyle ve muhabbetle iyi okumalar.

Tarihçi Yazar: FİLİZ GÜNDEREN