Mercan, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Dolayısıyla Mesaj Yayımladı

Her Cumhuriyet Bayramı’nda, cumhuriyet ilanının tarihçesi anlatılırken, Atatürk’ün “Arkadaşlar! Yarın cumhuriyeti ilan ediyoruz” sözü neredeyse standart şekilde dile getirilir. Bunda olayın gelişimini gözler önüne sermek amaçlanırsa da, devrim karşıtı bazı çevrelerin, işin ne denli aceleye getirildiğini vurgulama kaygısı da sezilir.
Gerçekten Cumhuriyet, akşamdan sabaha gelişmiş ve acele alınmış bir karar mıdır?

Bunun için biraz da tarih bilinci ve tarih bilgisine sahip olunması gerekir; çünkü Cumhuriyet ilanı, yaklaşık 100 yıllık bir sürecin sonucudur.
1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı ile birlikte, hükümdarın yetkileri kısıtlanma yoluna gidilmiştir. O tarihte bile oligarşik bir düzenin topluma ne denli yararlı olabildiği tartışma konusu olmuştur. Encümen-i Daniş ve Meclis-i Ahkam-ı Adliye kurumları, bugünki Danıştay ve Anayasa Mahkemesi’nin öncüleri olarak kurulmuş, monarşik düzenden anayasal düzene geçişi sağlamıştır. Bunun sonucu olarak da, ömrü çok kısa olmasına rağmen, 1876 yılında Meşrutiyet dediğimiz parlamenter monarşik düzene geçilebilmiştir.
1877-1878 Türk-Rus savaşı bahane edilerek meclis dağıtılmış ve fiili olarak bir geri dönüş yaşanmışsa da, en azından parlemanter yeni düzen kağıt üstünde devam edegelmiştir.
İşte 29 Ekim 1929 da Cumhuriyeti ilan eden kadrolar, 1839 yılından itibaren çeşitli iç ve dış gafilelerden ders alarak yetişen kadrodur; Cumhuriyetimiz neredeyse 100 yıllık bir oluşumun sonucudur.

Bize bu bayramı yaşatan Atatürk ve Gazi Meclis’i saygı ve sevgi ile tekrar anıyoruz.
DSP’liler olarak da Türkiye Cumhuriyeti’nin yılmaz bekçileri olduğumuzu bir kez daha tekrarlamaktan gurur duyuyoruz.

Çiğdem MERCAN

DSP İstanbul İl Başkanı