CHP’li Dr. Aylin Yaman: 10 Milyon Engelli Açlık Sınırında Yaşıyor

Dr. Aylin Yaman’dan Meclis’te Engelli Hakları İçin Sert Eleştiri: “10 Milyon Engelli Açlık Sınırında Yaşıyor”

CHP Ankara Milletvekili Dr. Aylin Yaman, TBMM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada engelli bireylerin yaşadığı yapısal sorunlara dikkat çekerek iktidarın politikalarını sert sözlerle eleştirdi.

Engelli bireylerin haklarını koruyarak hayata tam ve eşit katılımlarını sağlamanın devletin temel sorumluluğu olduğunu vurgulayan Yaman, Türkiye’de sayıları 10 milyonu aşan engellilerin büyük bir bölümünün açlık ve yoksulluk sınırının altında yaşadığına dikkat çekti.

“Bütçenin Yüzde 1’i Bile Değil”

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 2025 bütçesinde engellilere ayrılan payın merkezi bütçenin yüzde 1’ini bile bulmadığını belirten Yaman, “Bu rakam iktidarın konuya bakış açısını net biçimde ortaya koymaktadır” dedi.

“Engelli Aylıkları Lütuf Gibi Sunuluyor”

Engelli aylıklarının Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan alınıp Sosyal Yardımlaşma Vakfı’na devredildiğini hatırlatan Yaman, bu desteğin bir “lütuf” gibi sunulmasının kabul edilemez olduğunu söyledi. “%70 ve üzeri engelli bireylere ödenen 5.584 lira; hem yetersizdir hem de kişinin hane içi gelirine göre belirlenmesi adil değildir” dedi. Yaman, bu hesaplamanın kişinin kendi geliri temel alınarak, en az asgari ücret düzeyinde yeniden düzenlenmesini önerdi.

“İstihdamda Ciddi Eşitsizlik Var”

Engelli bireylerin istihdamında kota sisteminin yetersiz olduğunu söyleyen Yaman, Türkiye’de engelli iş başvurularının yalnızca %20’sinin istihdama dönüştüğünü, her beş erkek engelliye karşılık yalnızca bir kadın engellinin işe yerleştirildiğini vurguladı. “Unutmayalım ki engellilik kadın ağırlıklı bir durumdur” dedi.

Evde Bakım ve Bakım Ekonomisi Vurgusu

Yaman, ağır engelli bireylere yönelik evde bakım hizmetlerinin her bölgede eşit ve sürekli sunulması gerektiğini belirtti. 2024 yılında bu hizmetten yalnızca 572.500 kişinin yararlanabildiğini ifade eden Yaman, bakım ekonomisinin ve ev içi emeğin hâlâ kadınların doğal görevi gibi görüldüğünü ve bu algının kadınları sosyal hayattan kopardığını dile getirdi.

Vergi İndirimi Mağduriyeti ve EKPSS Sorunu

2008 öncesi sigortalı olan engellilerin vergi indirim belgesiyle emeklilik hakkı kazanmasında yaşanan değişikliğin 300 bin civarında vatandaşı mağdur ettiğini belirten Yaman, bu sürecin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi. Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı’nda (EKPSS) 85-90 puan almasına rağmen yerleştirilemeyen binlerce engellinin varlığına da dikkat çekerek kontenjanların acilen artırılması gerektiğini vurguladı.

“Duygusal Söylemleri Bırakıp Hak Temelli Yaklaşım Benimsenmeli”

Konuşmasını, Engelliler Haftası kapsamında yapılan etkinliklere eleştiriyle tamamlayan Yaman, “Sevgi her engeli aşar” gibi duygusal ifadelerin ya da “Hepimiz birer engelli adayıyız” şeklindeki korku temelli söylemlerin yerine hak temelli bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini ifade etti.