29 EKİM KADINLARI DERNEĞİ GENEL MERKEZİ: AYDINLANMA ŞEHİDİBAHRİYE ÜÇOK’U SAYGIYLA ANIYORUZ

“Laiklikten dönüşü düzeltmek, ekonomiyi

düzeltmek kadar asla kolay değildir.”

Bahriye Üçok-1989

Aydınlanmacı bir bilim kadını olan Bahriye Üçok, dinin, gerici bağnazlıktan kurtulması için

gösterdiği çabanın bedelini, Turan Dursun, Musa Anter, Muammer Aksoy ve niceleri gibi

yaşamı ile ödedi. Gerici katiller, evine gönderdikleri kitap paketi içine yerleştirdikleri bomba

ile onu yaşamdan kopardılar. Kızının gözleri önünde işlenen bu cinayetin arkasındaki örgütler,

pek çok aydın cinayetinde olduğu gibi hala yargı önüne getirilemedi. Devlet, tetikçileri

yakalamak ve yargılamakla yetindi. Bu davalardan bile istenen sonuçlar elde edilemedi.

İslam Tarihçisi olan Doç. Dr. Bahriye ÜÇOK, bütün yaşamını aydınlanma mücadelesine

adamıştı. Bilim insanı olarak, demokratik bir toplumun öncelikle laik bir toplum olması

gerektiğinin bilincindeydi. Bir kadın olarak da, kadının insan haklarının ancak laik toplumlarda

tanınabileceğine inanıyordu. İslam dini hakkındaki geniş bilgisiyle, dini, gericiliğe alet eden,

onu siyasi bir malzeme olarak kullananlara karşı cesurca mücadele etmeyi bir görev sayıyordu.

Bilim insanı ve siyasetçi olarak hep laiklik mücadelesine önderlik yaptı. 1989 yılında SHP

Genel Sekreter Yardımcısı Güler Tanyolaç’a sunduğu raporda

“Laiklikten dönüşü düzeltmek, asla ekonomiyi düzeltmek kadar kolay değildir. Bu noktayı

yani laikliği birinci planda tutmak, inanıyorum ki hem kadın haklarını hem de Türkiye’nin

bütünlüğünü sağlamakta tek çıkar yoldur.”

diyerek mevcut iktidarı uyarıyordu. Onun 80’li yıllarda işaret ettiği “Laiklikten dönüş” , ne

yazık ki bugün çok daha örgütlü ve sistemli olarak toplum yaşamını baskı altına almış

bulunuyor. Devlet, laikliği korumak yerine adeta anti laik kurum ve uygulamalar karşısında

gözlerini kapatarak onları güçlendiriyor. Muhalefet ise Cumhuriyet devrimlerinin en önemli

temellerinden birini oluşturan laiklik ilkesinin korunması ve yerleşmesi için yeterli çabayı

göstermiyor. Oysa dün olduğu gibi bugün de dinci-gericiliğin hedefinde Cumhuriyet

Devrimleri vardır. Devrimler, toplumu laikleştirmek için yapılmıştır. Laiklik, demokratik bir

toplumun temel taşlarındandır.

Biliyoruz ki ümmeti, ulus yapan unsur, laikliktir. Laik bir toplum, ortaçağ ilişkilerinden

arınmış, bilim üzerine inşa edilmiş bir toplumdur. Laiklik, siyasal, toplumsal, hukuksal,

ekonomik, düşünsel ve bilimsel tüm yapıların ve etkinliklerin dinsel ideolojilerden ve

etkilerden arındırılmasıdır.. Dinin yeri vicdanlardadır. Devlet, yalnızca inançların, özel alanda özgürce yaşanmasının olanaklarını sağlamakla sorumludur. Laiklikten uzaklaşan bir toplum,

bilimden, aydınlanmadan, çağdan kopar ve ayrışır. Laiklik birleştiricidir.

Laiklikten geriye gidiş, kadınlar için yaşamsal bir tehlikedir. İktidarın İstanbul Sözleşmesi’ni

fesih girişimi bu nedenle kadınları ayağa kaldırmıştır. Kadınlar, yaşam hakları başta olmak

üzere tüm kadının insan haklarının laik bir toplumda sağlanacağı inancındadır. Bu nedenle

kadınlar, Bahriye Üçok’un yaşamını feda ederek sürdürdüğü mücadelenin sahipleri ve

ardıllarıdır. 29 Ekim Kadınları Derneği olarak biz de Üçok’un inançlarına ve ülkemizde

yükselen kadın mücadelesine sahip çıkıyoruz. Kazanımlarımızdan vazgeçmeyeceğiz. Size söz

veriyoruz. Laikliği ve demokrasiyi inşa etmek için kendi kollarımıza güveniyoruz. Anınız ve

eserleriniz bize yol göstermeye devam edecek.

Size saygılarımızı sunuyoruz. 06.10.2021

Genel Başkan

Şenal SARIHAN

29 EKİM KADINLARI DERNEĞİ GENEL MERKEZİ

İÇEL SOKAK 3/26 KIZILAY-ANKARA TEL: 0312 926 07 06