EPİLEPSİ KRİZİ”NDEKİ TÜRKİYE!

EPİLEPSİ KRİZİ”NDEKİ TÜRKİYE!

Tıp literatüründeki adı “Epilepsi”, halk arasında “sara”, Türkçe de; “tutarga” adıyla anılan “rahatsızlık” aslında hastalıktan öte; “beyindeki bir elektrik krizi”…

Epilepsi (Sara-Tutarga) çocukluk ve 65 yaş üzerinde daha sık olmasıyla beraber, her yaştaki insanda ortaya çıkabiliyor. Toplumun büyük bir kesiminde “kısa ataklar” şeklinde görülüp, ne olduğu anlaşılmadan geçiştirilmektedir..

Türkiye’de 850 bin üzerinde Epilepsi teşhisi konulmuş, 100 bin olduğu zannedilen epilepsili var. 50 binin üzerinde ise ameliyat olmuş “epilepsili ” bulunduğu nörologlar tarafından açıklanmaktadır.

Epilepsi nasıl bir kriz olarak ortaya çıkıyor?

Beyinin sağ ve sol bölümünde beyin nöronları arasında, belirli – belirsiz bölgede yüksek düzeyde elektrik dalgası yoğunluğu yada biyoenerjik,”kısa devre” hali şeklinde basitleştirerek anlatabiliriz…

Epilepsi (Sara-Tutarga) krizi çoğunlukla çok zeki ve başarılı insanlarda görülüyor. Kriz 30 saniye de ,3 dakika da, kısa aralıklı da, uzun dönemli aralıklarla da çıkabiliyor. Her insanda farklı tipte nöbetler görülebilir. Sinir sistemi bir “şok” halinde bütün vücudu kasıp kilitleyerek, tutulma, titreme diş ve ellerde kilitlenme olarak görülebileceği gibi, vücudun bir anda boşalıp; yere yığılması şeklinde de olabilir. Küçük nöbetlerde ise anlık dalgınlık, yutkunma, istemsiz el-kol hareketleri, gülme gibi hareketlerle de karşılaşılabilir. Ama yakını olan kişi haricinde, çoğu zaman kimse bunun nöbet olduğunu anlayamaz!

Epilepsinin(Sara-Tutarganın) en acil durumu;krizin bilinmesi ve ilkyardım da bulunulması çok önemli, “krizin bilinmesi ve ilk yardım” herşeyin başı. Ancak bizim ülkemizde epilepsi hakkında hiçbir bilgilendirme kamusal olarak yoktur. Hasta ve hasta yakınlarınca da sır gibi saklanmakta!

Epilepsi (sara-tutarga) nöbetleri toplum tarafından gizleniyor. Çünkü “hasta” toplumun cehaleti nedeniyle ötelenip-iteleniyor, dışlanıyor. “Epilepsili” olduğunu söylemeden işe girerse, işten çıkarılıyor, ya da işe başvuruda bulunurken söylerse, işe alınmıyor. Bu nedenle Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı klinik protokole göre, diğer engellilerin 3 katı işsizlik sorununu yaşıyor. Toplumda tedirginlik nedeni olarak görülüp, bulaşıcı hastalık gibi düşünülerek, “Cin çarpması” gibi hurafelerle yatır-türbelerde dileklerde bulunarak çare aranıp, üfürükçülerden muska dua ile çözüm yolu aranıyor.

Epilepsi (sara-tutarga) 850 binin üzerinde kayıtlı insanın sorunu olduğu halde, kamusal herhangi bir kuruluş bulunmadığı gibi, nöroloji uzmanlarının kurduğu hekim dernekleri ile epilepsililerin (sara-tutargalılar) kurarak kişisel çabalar ile bilgilendirme yaptıkları, “Epilepsi ve Yaşam Derneği” bulunuyor…

Epilepsi (sara-tutarga) Türkiye’nin kaderini belirleyen bir kavram. Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın epilepsi (sara-tutarga) nöbetleri geçirdiği ve ilaçları kullandığı zaman zaman nöbetler geçirip kamuoyundan saklandığı, bir fısıltı olarak konuşuluyor. Belki gerçekliği vardır; belki de bir yakıştırma olabilir… Her ne olursa olsun, bir gerçekliği var ki; Türkiye siyasi ve iktisadi gidişatı ani krizlerle, siyasi ve iktisadi literatüre uymayan sıradışı durumlara düşüyor.

Döviz-Faiz-Tahvil kağıtları ani bir sarsıntı ile savrulup birbirine karışıyor. Hele bir zorlayarak , faiz düşürme inadı var ki düşman başına bile dilenmeyecek bir durum…

Faiz, Enflasyon ilişkisi tam bir kısır döngü, “yumurta mı tavuktan çıkar, tavuk mu yumurtadan çıkar” ya da “araba mı önde olur, at mı önde olur?” gibi inatla atları arabaya bağlayan bir iktisadi yönetim anlayışı var…

Türkiye bir epilepsi (sara-tutarga) krizi içinde kilitlenip yerlere düşüyor. İlk yardım bilinmediği gibi, soğan-kolonya koklatılıp, su erimeye çalışılıp, kalp masajı yapılması, “şimdi uyuyun altı ay sonra uyanın kriz geçecek” türünde açıklama yapan Hazine ve Maliye bakanına şahit oluyor…

Türkiye siyasi olarak da; bir epilepsi (sara-tutarga) krizi içinde! Şangay İşbirliği Örgütüne girme gayreti gösterirken, birden bire Rusya ile yaptığı “MİR” banka sistemi dışına çıkıyor, hiç bir sebep yokken veya gerekçe göstermeden, NATO kapsamında çözmesi gereken bir sorunu, savaş gerekçeleri ile ortalığa döküyor…

Bir ayağı Rusya diğer ayağı ABD arasında anlamsız bir git gel ve kasılmalara giriyor…

Dış politikada dengesiz ,iç politikada her kesimi bir güvenlik sorunu olarak görüp,takıntılı ve kasıntılı bir durumla toplumsal iletişimi kilitliyor.

Türkiye bir epilepsi (sara-tutarga ) krizi ile altüst oluyor! Ancak bu durumu kendinden ve halktan saklamaya çalışarak, ilk yardım imkanını geciktirdiği gibi, kalıcı hasar ve depresif ruh haline sürükleniyor…

Epilepsi (Sara-Tutarga) ve Yaşam Derneği 1 Ekim 2022’de bir ilki gerçekleştirip, nörologlardan, psikologlara, cerrahlardan, terapistlere bir araya getirerek, “1.Epilepsi Bilgilendirme Çalıştayı” düzenledi…

Epilepsi (sara-Tutarga) bütün yönleriyle bilimsel bir yöntem ile ele alındı. “1.Epilepsi Bilgilendirme Çalıştayı” İstanbul Swiss Otel, Sivil Toplum Genel Müdürlüğü, İstanbul İl Salık Müdürlüğü İç işleri Bakanlığı katkıları ile yapılırken, Başkent Haber dışında, hiçbir medya kuruluşu tarafından ne izlendi, nede haber olarak yayınlandı. Anadolu Ajansı ve DHA’ye de çok nemli bir konu olduğu anlatılmasına rağmen! Kamu ve özel medya kuruluşları, birkaç hassasiyet gösteren yerel gazete hariç, “1. Epilepsi (Sara-Tutarga) Bilgilendirme Çalıştayı”nı görmezden gelip haberi sakladı…

Epilepsi (Sara-Tutarga) nöbetlleri ameliyatla sonlandırıldıgı gibi, yaşam kalitesine etkisi daha az hale getirilmekte.

Bütün dünyada bilgilendirme ve yasal düzenlemelerle sorun sahiplenip çözülmektedir.

Türkiyede toplumsal dışlamalar, bulaşıcı sanmalar, işten çıkarmalar ile bilinçsiz ve duyarsızca sürmektedir.

Türkiye siyasi ve iktisadi olarak ,Epilepsi (Sara-Tutarga) krizi ile bir kaos ve kargasaya sürükleniyor.

Epilepsi (sara-tutarga) krizinde Türkiye, bilinç kaybı içinde çırpınıyor…

Zafer GÖKCAN
İktisatçı – Yayıncı