Prof. Dr. Zeliha Tekin – Takas İlişkiler
Prof. Dr. Zeliha Tekin – Takas İlişkiler
İnsan, Hz. Muhammed’ e göre İMAN ve AHLAKLA,
Yunus’a ve Tolstoy’a göre SEVGİYLE,
Mevlana’ya göre AŞK ile,
Edip Cansever’e göre ONURUYLA;
Nâbî’ye göre HUZURLA,
Sokrates’e göre KENDİNİ BİLEREK yaşamalıdır.
Peki insanlar nasıl yaşıyor?
“Al gülüm, ver gülüm” prensibini işleterek; toplumdaki ekonomik rekabet yüzünden insani ilişkileri birer menfaat ve takas ilişkisine dönüştürerek -Karl Marx ile Theodor Adorno’nun söylemleriyle yabancılaşarak ve hissizleşerek– yaşıyor. Doğal olarak da bu tarz bir yaşamın temel dinamikleri olan maskelenmiş samimiyet, asimetrik emek ve psikolojik manipülasyon arasında sıkışıp kalıyor. Çıkarları bitene kadar aşırı ilgili, sevgi dolu ve destekleyici görünüyor; ihtiyacı olanı aldığında ise aniden uzaklaşıyor veya soğuyor. Kendi bencil davranışlarını haklı çıkarmak için genellikle başkalarını suçlayarak onların kendilerini sorgulamalarına neden oluyor.
Peki bu duruma nasıl dur diyeceğiz?
Öncelikle insanlara yardım etmekle, kendi haklarınızdan ve enerjinizden ödün vermek arasındaki çizgiyi net çizip “hayır” demeyi öğrenmeliyiz. İnsanların ne söylediği değil, zor zamanlarınızda veya kendilerinden bir şey talep edildiğinde nasıl davrandıklarına bakmalıyız ve kendi değerinizi başkalarının size biçtiği role göre belirlememeliyiz.
Sonuç?
Bir insanın yapılan kurnazlıkları görmezden gelmesi ya da haksızlıklara karşı sessiz kalması, olayları anlamadığı veya saf olduğu anlamına gelmez. Çıkarları için kör olmuş insanlar farkında olmadan gözümüzü açarlar. Onların bu olumsuz halleri bizim için bir tür uyanış rehberi haline gelir. Kısa vadede kazandığını sananlar, uzun vadede etraflarında sadece kendileri gibi çıkarcı insanların kaldığını fark ederler.
Allah, bizi basamak olarak kullanmayan, hırslarından arınmış bilge, sözünün eri, gözü ve ruhu tok insanlarla hemhâl eylesin inşallah.
